ana sayfa yazılar love letters kimlik dergi mekân EN
KRUGER VE KIRMIZI DİKDÖRTGEN
Barbara Kruger, yirminci yüzyıl sonu ticari tasarımının çalışma dili ve bu dili, onu kuran sisteme karşı kullanmakla geçen kırk yıl üzerine.
Barbara Kruger. Untitled (Not Stupid Enough), 1997
Kruger, bugün tanındığı işlerin hiçbirini yapmadan önce, on yıldan fazla bir süre ticari dergi sektöründe tasarımcı olarak çalıştı. Kariyerini taşıyan söz dağarcığı (kırmızı dikdörtgenler, beyaz Futura Bold Oblique yazı, kırpılmış bulunmuş fotoğraf, ikinci tekil şahısla hitap) siyasi içeriğe uygulanmış dergi tasarımı dilidir. Kuşağının az sayıda büyük sanatçısı, ticari tasarımın gramerini işin özünden bu kadar tümüyle ayrılmaz kılmıştır.
Barbara Kruger, 26 Ocak 1945'te New Jersey, Newark'ta doğdu. Syracuse Üniversitesi'nde bir yıl okudu, babasının ölümünün ardından ayrıldı ve 1965'te New York'taki Parsons School of Design'a girdi; hocaları arasında Diane Arbus ve grafik tasarımcı Marvin Israel vardı. 1966'da, Israel'in tavsiyesiyle, Condé Nast'ta giriş düzeyinde bir işe başladı. Bir yıl içinde, yirmi iki yaşında, Mademoiselle'in tasarımını yönetiyordu. Bu görevde birkaç yıl kaldı, sonra 1970'lerin ortasına dek House and Garden, Aperture ve çeşitli kitap yayıncıları için serbest fotoğraf editörü olarak çalıştı.
Barbara Kruger - In her own words
Sanat yazınının çoğu, biyografisinin bu kısmını, asıl kariyerinin başlamasından önceki dönem olarak ele alır. Condé Nast'taki on yıl, Kruger'ın işinin bir başlangıcı değil. Söz dağarcığının temelidir. Bir Kruger yapıtında görünen hemen her şey (yazı karakteri, renk paleti, kırpılmış görüntü ile üstüne bindirilmiş yazı arasındaki ilişki, ikinci tekil şahıs zamiri, göz gezdirme hızında okunacak biçimde ayarlanmış boyutlar) doğrudan 1960'ların ve 1970'lerin ticari dergi mizanpajının çalışma gramerinden geldi. Görsel dili o icat etmedi. Onu işinden aldı.
1980'lerin başına gelindiğinde biçim tümüyle kurulmuştu. Siyah beyaz bir fotoğraf, çoğunlukla yüzyıl ortası ticari kaynaklardan alınıp önden bir kompozisyona kırpılmış. Futura Bold Oblique ile beyaz yazı, görüntüyü kesen kırmızı bir dikdörtgenin üstüne yerleştirilmiş. Kısa, kesin bir cümle, izleyiciye ikinci tekil şahısla seslenen. En erken yapıştırmalar küçüktü, en büyüğü yaklaşık otuz santim enindeydi, ama format çoktan kalıcı hâline gelmişti. İş her ölçekte çoğaltılabiliyordu; bu da ona, sonradan tasarımda temel hiçbir şeyi değiştirmeden müze duvarlarının ve reklam panolarının tamamını onunla kaplama olanağı verecekti.
Untitled (We don't need another hero) (1986) Barbara Kruger
1987 tarihli Untitled (We don't need another hero), erken dönemin belirleyici işlerinden biri. Yüzyıl ortası bir ders kitabından siyah beyaz bir fotoğraf: küçük bir oğlan pazısını kasarken küçük bir kız kası hayranlıkla izliyor. 1985 tarihli bir Tina Turner şarkısından alınan cümle, görüntünün üstünde kırmızı bir şeritte uzanıyor. İş, kahramanlık propagandasını doğrudan alıntılamak zorunda değil. Pozu anlıyor. Kasılmış kol, onaylayan bakış, yetişkinliğe varmadan öğretilen küçük güç dersi. Popüler müzikten devşirilen cümle, görüntünün içinde olup biten o küçük mitolojiyi reddediyor. Eleştiriyi biçim yapıyor.
Aynı yıl, herhangi bir Kruger görüntüsünden daha çok genel kültürün içine yol almış iş olan Untitled (I shop therefore I am)'i yaptı. Bir el fotoğrafı, avuç dışa dönük, dramatik ışıklı. Cümle, ortaya yatırılmış kırmızı bir dikdörtgenin içinde. Düşünme ve varoluş üzerine Kartezyen formül, tüketim üzerine bir formül olarak yeniden yazılmış. Görüntünün önemli kısmı el. Bir ürün tutmuyor. Bir cümleyi, sanki cümle metaymış gibi sunuyor; avuç bir raf, bir ekran, bir kasa tezgâhı. İş; alışveriş poşetlerinde, tişörtlerde, korsan ürünlerde çoğaltıldı ve logosu, Kruger'ın kırmızı-beyaz gramerinin neredeyse doğrudan bir kopyası olan bir sokak giyim markasının görsel kimliğine soğuruldu. Bu soğurulma tesadüf değil. İş, ticari kültürün kendi dilinde yapılmıştı. Ticari kültürün onu soğurmakta hiç zorlanmaması da bundan.
Barbara Kruger - In her own words
Biçimi belirli bir tarihsel ana sabitleyen iş, Roe v. Wade'i tehdit eden bir kürtaj karşıtı yasa dalgasına yanıt olarak düzenlenen, 9 Nisan 1989 Washington Kadın Hayatları Yürüyüşü için yapılan Untitled (Your body is a battleground). Kruger ve bir grup öğrencisi, yürüyüşten bir önceki günün ilk saatlerinde New York'un her yanına el ilanları yapıştırdı. Görüntü, dikey olarak pozitif ve negatif poza ayrılmış bir kadın yüzünün fotoğrafı; başlık cümlesi üstüne kırmızı bloklar hâlinde yatırılmış. El ilanının arkasında yürüyüşle ilgili lojistik bilgiler vardı. Önce siyasi bir afişti, ancak ondan sonra bir sanat yapıtı. O zamandan beri, yirminci yüzyıl sonunun en çok çoğaltılan siyasi görüntülerinden biri oldu; Amerika'da üreme hakları yasaları her değiştiğinde geri dönerek, 2022'de Roe'yu bozan Yüksek Mahkeme kararının ardından gelen dönem de dahil.
Biçim ticari kültüre ait olduğu için, okunaklılığını yitirmeden herhangi bir ticari bağlama geçebilir. Aynı zamanda siyasi yayın tasarımına da ait olduğu için, yersiz görünmeden herhangi bir protesto bağlamına geçebilir. Biçim, baştan beri çoğaltılmak içindi.
Kruger'la ilgili sıra dışı olan, biçimin değişmemiş olması. 1980'lerin başından bugüne, gramer sabit kaldı. Kırk yılı aşkın süre boyunca, çağdaş sanatın baskın üslubundaki her kaymaya rağmen, tek bir konumda durdu. MOCA Los Angeles'ın 1999'da açıp ertesi yıl Whitney'e taşıdığı retrospektif, 2021-2024 arası Thinking of You. I Mean Me. I Mean You. sergisiyle görsel olarak tutarlı işler gösteriyordu; Art Institute of Chicago, Los Angeles County Museum of Art, Museum of Modern Art ve Serpentine'den geçen bu sergi, her durağında temel gramerin ne kadar az değişmesi gerektiğini doğruladı. İşi, müze atriyumlarının tamamını kaplayacak kadar büyüttü. LED panellerde video yerleştirmelerine çevirdi. Format uyum sağlıyor. Gramer sağlamıyor.
Barbara Kruger - In her own words
Buna gerek olmamasının nedeni, eleştirdiği sistemin hızını, ölçeğini ve arayüzünü değiştirmiş ama iştahını değiştirmemiş olması. 1987'nin Amerikan tüketim kültürü, yani I shop therefore I am'in anı, 2026'da da aynı kültür; yalnızca daha büyük, daha hızlı ve şimdi, erken işinin öngöremeyeceği ama onun bir görüntüyü tasarlama biçimine tam da uygun çıkan ekranlar üzerinden dağıtılıyor. 1980'lerin sonunda bir galeri duvarı için yapılmış bir Kruger işi, 2026'da bir telefonda, sanki telefon için yapılmış gibi okunuyor.
Barbara Kruger - In conversation with Iwona Blazwick, from Modern Art Oxford
Condé Nast'ta Kruger, bir görüntünün, okur onu okumaya karar vermeden kendini iletmesini nasıl sağlayacağını öğrendi. İşindeki her biçimsel karar (uzaktan okunaklılık için Futura Bold, renksel kesinti için kırmızı, doğrudan hitap için ikinci tekil şahıs zamiri, hızlı bilişsel kavrayış için kısa cümle) aslında, göz gezdirme hızında anlama üretmeyi amaçlayan birer ticari tasarım kararıydı. Aynı mantık, bugün çağdaş dijital medyanın baskın mantığı. Kruger, henüz kimsenin onları üzerinde okuyacağı bir telefonu yokken, onlarca yıl önce sosyal medya görüntüleri yapıyordu.
Ticari işten gelen kuşağının çoğu sanatçısı, sonradan onu sahiplenmedi; asıl pratiği destekleyen geçim işi olarak gördü. Kruger tersini yaptı. Geçim işinin gramerini korudu ve onu pratiğin kendisi yaptı. Kırk küsur yıl sonra pratik kendini tüketmedi, çünkü ele almak için tasarlandığı koşullar hâlâ burada.
Kruger'ın işi ekranı öngörmedi. Sayfayı öyle eksiksiz anladı ki ekran, sonunda onun yüzeylerinden biri gibi görünerek geldi.
KAYNAKÇA
Kruger, Barbara. Untitled (I shop therefore I am). 1987. Photographic silkscreen on vinyl. Glenstone Museum, Potomac, Maryland.
Kruger, Barbara. Untitled (We don't need another hero). 1987. Screenprint on vinyl. Whitney Museum of American Art, New York.
Kruger, Barbara. Untitled (Your body is a battleground). 1989. Photographic silkscreen on vinyl. The Broad, Los Angeles. Originally produced as poster for the March for Women's Lives, Washington, 9 April 1989.
Kruger, Barbara. Remote Control, Power, Cultures, and the World of Appearances.Cambridge, MIT Press, 1993.
Squiers, Carol, editor. Barbara Kruger. New York, Rizzoli, 2010.
Whitney Museum of American Art, New York. Barbara Kruger. Retrospective exhibition, 1999.