ana sayfa yazılar love letters kimlik dergi mekân EN
MARGIELA VE GÖRÜNMEYİ REDDEDİŞ
Martin Margiela, hiç görünmediği bir moda evinin başında geçen yirmi bir yıl ve bir çalışma yöntemi olarak mahremiyetin yapısal disiplini üzerine.
Maison Martin Margiela ekibi, 2008;
Martin Margiela için boş bırakılmış bir sandalyeyle.
Fotoğraf: Annie Leibovitz, Vogue, Eylül 2008.
Martin Margiela için boş bırakılmış bir sandalyeyle.
Fotoğraf: Annie Leibovitz, Vogue, Eylül 2008.
Margiela, Maison Martin Margiela'yı 1988'den 2009'a, içinde hiç görünmeden yönetti. Ne söyleşi, ne fotoğraf, ne yüz. Bu, bir kişilik değil, bir çalışma yöntemiydi. 2009'da evden ayrıldı. Yöntem kaldı.
Martin Margiela moda evini 1988'de Paris'te, Belçikalı galerici Jenny Meirens'in kurucu ortak ve ticari direktör olarak yanında olduğu bir ortaklıkla kurdu ve ilk koleksiyonunu o yılın ekiminde, 1989 İlkbahar/Yaz için sundu. Evi Ekim 2009'a dek tasarladı. Kamera karşısında tek bir söyleşi vermedi. Halka dağıtılmak üzere çekilmiş tek bir poz fotoğrafında görünmedi. Yüzü, biliniyorsa eğer, öğrencilik yıllarından kalma birkaç görüntüden ve maison kurulmadan önce çekilmiş birkaç tesadüfi kareden biliniyor. Evden çıkan her açıklama toplu olarak yayımlandı; Maison imzasıyla, çoğu zaman sıradan faks kâğıdında, üçüncü tekil şahısla. Stüdyoda alıcıları ve basını karşılayan çalışanlar, birbirinin aynı beyaz laboratuvar önlükleri giyiyordu. Tasarımcı, kendi defilelerinin sonunda selam vermek için öne çıkmadı.
Bu fark edildi. Ama dönemin büyük bölümünde yanlış da okundu.
Margiela'nın sözleri, Martin Margiela: In His Own Words (2019).
1990'ların ve 2000'lerin moda basınında tekrarlanan alışıldık okuma şuydu: Margiela utangaçtı, gizemliydi, münzeviydi, ya da hesaplı biçimde bir aura kuruyordu. Bu okumaların hiçbiri, onun gerçekte kurduğu şeyi karşılamıyor. Görünmeyi reddedişi ne huyundan geliyordu ne de süslemeydi. Yapısaldı. Margiela'nın, modanın 1980'lerde dönüştüğü şey üzerine belirli bir görüşü vardı: tasarımcının kimliğinin, tasarladığı kıyafetlerden daha fazla kültürel alan kaplamaya başladığı bir sistem. İşleyişinin her düzeyinde bu oranı tersine çevirmek için tasarlanmış bir ev kurdu.Bu görüşün kanıtı, altyapıda.
Martin Margiela 1996
Giysiler, dört dikişle kumaşa tutturulmuş, bitmiş giysinin dışından görünen, boş beyaz dikdörtgen pamuklu bir etiket taşıyordu. Etikette ne isim, ne logo, ne ev işareti vardı. Kodu bilen kullanıcı, parçayı işaretsizliğinden tanırdı. Sonraki koleksiyonlar numaralı bir etiket sistemi getirdi; 0'dan 23'e bir liste, içinde her daire içine alınmış sayı bir iş kategorisine karşılık geliyordu. 0, tek tek üretilen Artisanal parçaları gösteriyordu. 6, kadın günlük giyimini. 10, erkek giyimini. Etiketin hiçbir yerinde Martin adı geçmiyordu. Ev, bir rakamla anlatılıyordu.
Martin Margiela ve Jenny Meirens'in 1988'de tasarladığı boş Maison Martin Margiela etiketi.
Çalışanlar beyaz laboratuvar önlükleri giyiyordu; bu, bireysel imza yerine ortak emeği işaret ediyor ve stüdyoyu, adını bir kişiden alan bir atölyeden çok, bir işliğe benzetiyordu. Basın bültenleri faksla geliyordu; düz metin, üçüncü şahıs, Maison Martin Margiela imzası. Söyleşiler, olduğunda, faksla yapılıyordu. Gelen yanıtlar, soru doğrudan Martin'e yöneltilmiş olsa bile, çoğul biz'le yazılıyordu. Defilelerde kıyafetler, ne bir tasarımcı selamıyla ne de bir podyum görünümüyle geliyordu. Olay, kıyafetlerdi. Tasarımcı değil.
Margiela'nın boş Maison Martin Margiela etiketi üzerine sözleri,
Martin Margiela: In His Own Words (2019)
Dönemin ticari moda sistemi, tasarımcının görünürlüğünü ödüllendiriyor ve reklam, editoryal ilgi ve perakende markalaşma yoluyla tasarımcıyı bir kişilik olarak merkeze alıyordu. Margiela, bu düzeni tümüyle reddeden, dönemin tek büyük evini kurdu ve bunu yirmi bir yıl boyunca sürdürdü: 2002'de Renzo Rosso'nun Only the Brave grubuna yapılan ama tutumu değiştirmeyen bir satıştan ve evin, yüzünün tek bir yetkili fotoğrafını bile üretmeden küresel bir markaya büyümesinden geçerek.
Gaultier, Margiela'nın anonimliği üzerine (Martin Margiela: In His Own Words / 2019).
Margiela Ekim 2009'da ayrıldı. Ne veda defilesi, ne açıklama, ne söyleşi, ne de ekibe kamusal bir teşekkür oldu. Tasarlamayı öylece bıraktı. Ev devam etti. John Galliano 2014'te kreatif direktörlüğü devraldı ve o zamandan beri görevde. Beyaz önlükler stüdyoda hâlâ giyiliyor. Dışarıdan dört dikişli boş etiketler hâlâ giysilere dikiliyor.
2018'de Paris'teki Palais Galliera, onun son 20 yıllık işine bir retrospektif düzenledi. Margiela serginin tasarımcısı olarak çalıştı: parçaları seçti, sergileme biçimini belirledi, sıralamayı kurdu. Açılışa katılmadı. Sergi üzerine söyleşi vermedi. Retrospektif kuruldu, açıldı, birkaç ay sürdü ve kapandı. O hiç görünmedi.
Maison Martin Margiela, 1990 İlkbahar/Yaz.
Margiela'nın, o yirmi bir yıl ve sonraki on yedi yıl boyunca gösterdiği şey şu: tasarımcının kamusal kimliği, bir moda evinin işleyişinden, ev çökmeden çıkarılabilir. Maison, onun adını taşıyan ama onun varlığı olmadan işleyen bir sistem altında koleksiyon çıkarmayı sürdürüyor. Boş etiket hâlâ işliyor. Daire içindeki sayılar hâlâ kategorileri belirliyor. Önlükler hâlâ ortak emeği işaret ediyor. Margiela'nın, evi böyle kurarak ve onu yirmi yıl ayakta tutarak öne sürdüğü şey şuydu: evin var olma nedeni kıyafetlerdi; tasarımcının yüzüyse baştan beri sisteme gereksiz bir eklentiydi.
Maison Martin Margiela'nın Paris'teki 1993 İlkbahar/Yaz sunumu için davetiye.
Geride bıraktığı ev, çoğu moda evinin kurucusunun aktif kariyerinden sağ çıktığından daha uzun süre, onun ayrılışını aşarak ayakta kaldı; kurduğu anonimlik altyapısının üstünde işleyerek. Reddediş sağlam çıktı.
KAYNAKÇA
Van Godtsenhoven, Karen; Arzalluz, Miren; Debo, Kaat. Margiela, The Hermès Years. Antwerp, MoMu and Lannoo, 2017.
Palais Galliera. Margiela / Galliera 1989–2009. Paris, Palais Galliera, 2018. Exhibition catalogue.
Maison Martin Margiela. Twenty Years of Creation. Retrospective, MoMu Antwerp, 2008.
Mower, Sarah. Reviews of Maison Martin Margiela, Vogue Runway archive, 1989 to 2009.
Jenny Meirens estate. Co-founder and commercial director, Maison Martin Margiela, 1988 to 2003.
Maison Margiela, Paris. House archive.